Wie nooit nee zegt, zegt op een dag helemaal niets meer

Elke organisatie kent ze: de medewerkers die altijd klaarstaan, nooit klagen en overal ja op zeggen. Op het eerste gezicht zijn dat ideale collega's. Maar juist zij lopen het grootste risico om om te vallen.

De prijs van altijd ja

Wie zijn grenzen niet bewaakt, neemt steeds meer hooi op de vork. Eerst gaat dat goed, het voelt zelfs goed om nuttig te zijn. Maar gaandeweg stapelt het zich op: de taken, de verwachtingen, de stress. En omdat deze mensen niet snel aan de bel trekken, ziet niemand het aankomen. Tot ze opeens uitvallen.

Het cynische is dat juist de meest betrokken en behulpzame mensen het kwetsbaarst zijn. Ze cijferen zichzelf weg, tot er niets meer over is om weg te cijferen.

Grenzen stellen is een vaardigheid

Nee zeggen is voor veel mensen lastig. Ze willen anderen niet teleurstellen, bang zijn om egoïstisch over te komen of denken dat het hoort bij hard werken. Maar grenzen stellen is geen onwil, het is zelfzorg, en uiteindelijk in het belang van de hele organisatie.

Het goede nieuws is dat het te leren is. In een assertiviteitstraining of training grenzen stellen leren medewerkers op een rustige, respectvolle manier hun grenzen aan te geven, zonder bot te worden en zonder de relatie te beschadigen.

De rol van de organisatie

Grenzen stellen lukt alleen in een cultuur waarin het mag. Als nee zeggen wordt afgestraft, of als de norm is dat iedereen altijd doorgaat, dan helpt geen enkele training. Leidinggevenden spelen hierin een sleutelrol: door zelf het goede voorbeeld te geven, ruimte te bieden en te waarderen dat mensen hun grenzen aangeven.

Een gezonde organisatie is er niet bij gebaat dat mensen alles aankunnen. Ze is erbij gebaat dat mensen weten waar hun grens ligt, en die durven te bewaken.