Training duurzame inzetbaarheid: je mensen houden het gezond vol

Het is de term uit HR-land voor de vraag of mensen hun werk gezond, gemotiveerd en met de juiste vaardigheden vol kunnen houden tot aan hun pensioen. In de training komt het woord nauwelijks voorbij; daar gaat het over energie, gezondheid, werk dat verandert en wat je daaraan zelf kunt doen.

Zes tot twintig deelnemers per groep. In één dagdeel brengen mensen hun energie en belasting in beeld; met twee dagdelen komen ontwikkeling en het gesprek met de leidinggevende erbij, inclusief de teamafspraken die daaruit volgen. Grotere afdelingen doen we in meerdere rondes.

Nee, het gaat over iedereen die nog jaren te gaan heeft. Juist bij mensen halverwege hun loopbaan valt er veel te winnen: wie op tijd doorheeft hoe de eigen energiehuishouding werkt, hoeft later geen schade te herstellen. In een gemengde groep levert het leeftijdsverschil bovendien gesprekken op die anders nooit gevoerd worden, over hoe hetzelfde werk na jaren anders gaat voelen.

Vooraf kijken we naar wat er al ligt: de verzuimcijfers per afdeling, de uitkomsten van het medewerkersonderzoek en de regelingen rond vitaliteit en ontwikkeling die op papier bestaan. Vaak blijkt het beleid er wel te zijn, maar kennen medewerkers het niet of vinden ze het te ingewikkeld om er gebruik van te maken. Die afstand tussen papier en praktijk is waar de training op aangrijpt.

Verzuimpreventie richt zich op leidinggevenden en op het opvangen van signalen bij anderen, voordat iemand uitvalt. Deze training legt de regie bij medewerkers zelf: hoe hun belasting en herstel zich tot elkaar verhouden en welke keuzes ze daarin hebben. De twee bijten elkaar niet: verzuimpreventie zorgt dat een signaal wordt opgepikt, deze training zorgt dat er eerder een signaal te geven valt. Nemen jullie beide af, dan is de volgorde een kwestie van waar het nu het hardst knelt.

Vooraf houden deelnemers een week bij waar hun energie heen gaat en wat er iets van teruggeeft, een paar aantekeningen per dag is genoeg. Tijdens de training werken ze met die eigen week in plaats van met een voorbeeld uit een boek. Aan het eind bereidt iedereen één gesprek voor met de eigen leidinggevende, over wat er in de agenda of de taakverdeling moet veranderen.

Die persoon hoort hier niet in de groep. Begeleiding tijdens ziekte en de opbouw terug naar het werk lopen via de bedrijfsarts, de arts die de organisatie adviseert over ziekte en werk. Deze training is bedoeld voor de collega's die nog gewoon draaien; wie net terug is, sluit meestal een ronde later aan.

Dan lost een training dat niet op, en dat zeggen we ook hardop. Als er te weinig mensen zijn voor het werk dat er ligt, leidt trainen op eigen regie vooral tot cynisme. Wat we wel doen: de knelpunten die in de groep boven tafel komen bundelen en teruggeven aan HR of directie, zodat het gesprek over bezetting en prioriteiten daar terechtkomt waar het thuishoort.

Ja, en gefaseerd werkt dat het beste. We beginnen bij één afdeling, incompany vanaf zes deelnemers, en gebruiken wat daar naar boven komt om de volgende groepen scherper in te richten. Bij een bredere uitrol koppelen we er een sessie met leidinggevenden aan vast, want teamafspraken over pauzes, bereikbaarheid en vervanging houden alleen stand als de leiding erachter gaat staan. Bespreek de mogelijkheden in een kort gesprek, dan ligt er een uitrol die past bij jullie omvang en budget.